Leita ķ fréttum mbl.is

Fęrsluflokkur: Stjórnmįl og samfélag

Ķ hvaša myrkri deyr lżšręšiš?

Žaš skyldi žó ekki vera aš lżšręšiš gefi upp öndina ķ myrkri fįfręšinnar? Eša heimskunnar ef til vill? Nś er erfitt aš meta heimsku, en fįfręšina er aušveldara aš festa fingur į. Getur veriš aš žau sem žekkja ekki söguna séu dęmd til aš endurtaka hana? Viš getum huggaš okkur viš aš Washington Post stendur lżšręšisvaktina fyrir okkur.

TrumpOgHitler

Ekki bera Donald Trump saman viš Hitler. Žaš gerir lķtiš śr Hitler.


Lżšręšiš deyr ķ myrkrinu

Slagorš Washington Post er „Lżšręšiš deyr ķ myrkrinu“. Spurningin er bara hvaša myrkri? Er žaš myrkriš sem falsfréttirnar leggja yfir heiminn? Eša er žaš pólitķsku sjónarmišin sem skķna ķ gegnum „blašamennskuna“ og hafa įhrif į kjósendur? Er žaš ritstjórnin? Hvaša mįl ekki er fjallaš um og hvaša mįl er fjallaš um? Eru žaš kyndilberar réttlętisins sem bera eld aš hśsum andstęšinga sinna meš žeim sama kyndli?

AP fréttastofan stundar aldeilis vandaša blašamennsku eins og sést af žessari mynd. Enginn halli, hlutleysiš uppmįlaš.

APFrettir

Nż frétt: Obama sendir śtgjaldapakka upp į 4 trilljarša dollara til žingsins til hjįlpar millistéttinni. (2. febrśar 2015)

Nż frétt: Trump forseti sendir śtgjaldapakka upp į 4,4 trilljarša dollara til žingsins sem leišir af sér mikinn halla į rķkissjóši. (12. febrśar 2018) 


Blašamennska 101

Žegar mašur vinnur į blaši og vill aš fréttirnar sem mašur skrifar endurspegli eigin pólitķsk sjónarmiš er mikilvęgt aš haga oršavali į žann hįtt aš gera sem minnst śr andstęšingnum. Washington Post stendur sig ljómandi vel ķ žessum efnum.

Washington Post blašamennska

1. Björgunarpakki žingsins: Hjįlplegur, en er upphęšin nógu hį? (21. desember 2020)

2. Trump fer fram į aš žingiš samžykki 2000 dala įvķsanir til almennings. (22. desember 2020)

3. Įstęšan fyrir žvķ aš hękka įvķsanirnar śr 600 dölum ķ 2000 er slęm hugmynd. (29. desember 2020)

Lesendur sem vilja óbrenglaša mynd af stjórnmįlaįstandinu eiga hauk ķ horni žar sem Washington Post er.


Meš ķ reikninginn - heimilisofbeldi

Getur veriš aš sóttvarnarašgeršir rķkisins hafi žegar upp er stašiš meiri og verri afleišingar en pestin sjįlf?

Heimilisofbeldi. Enginn vafi er į aš sóttvarnarašgerširnar hafa aukiš heimilisofbeldi um allan heim. Ķsland er engin undantekning. Samkvęmt frétt į mbl.is hefur lögreglunni „borist 655 til­kynn­ing­ar um heim­il­isof­beldi į įr­inu, sem er 12% aukn­ing į mešaltali und­an­far­inna žriggja įra.“ 


Meš ķ reikninginn - žunglyndi og kvķši

Stóra spurningin er hvort sóttvarnarašgerširnar séu žegar upp er stašiš verri en pestin sjįlf.

Žunglyndi og kvķši. Ašgerširnar gegn śtbreišslu pestarinnar hefur valdiš depurš, kvķša og jafnvel žunglyndi hjį mörgum. Enginn vafi leikur į aš lokanir og ašrar takmarkanir geta haft neikvęš įhrif į andlega lķšan žegar žaš sem gerir lķfiš skemmtilegt og žess virši aš lifa er bannaš. Ein könnun sżndi aš 70% vel stęšra einstaklinga um vķša veröld hafa żmist veriš žreyttir, daprir, reišir eša óžreyjufullir sķšan lokunarašgeršir hófust. Žó eru žaš einkum fįtękir sem ašgerširnar bitna hvaš haršast į. Tališ er aš milljónir manna hafi soltiš ķ hel vegna sóttvarnarašgerša į Indlandi svo dęmi sé tekiš.


Meš ķ reikninginn - streita

Er streita tekin meš ķ reikninginn?

Streita. Faraldurinn sjįlfur er sannarlega streituvaldur, en atvinnuleysi og einangrun er flestum mikiš andlegt įlag. Natasha Bijlani sįlfręšingur viš Priorys Roehampton sjśkrahśsiš į Englandi telur aš streitan hafi vķštęk og langvarandi įhrif: „Ekki ašeins tilfinningalegt įlag heldur lķka lķkamlegt og fjįrhagslegt įlag į fjölskyldur og samfélagiš ķ heild.“


Meš ķ reikninginn - aukakķló

Er mögulegt aš sóttvarnarašgerširnar kosti fleiri mannslķf en žęr bjarga žegar upp er stašiš? 

Aukakķló. Fjölmargir hafa bętt į sig ķ faraldrinum. Žrišjungur manna į Englandi gerši žaš. Tölur eru įn efa svipašar į Ķslandi. Fįum dylst aš helsta heilsufarsógn mannkynsins nś um stundir er offita. Žessi hópur er jafnframt illa ķ stakk bśinn aš takast į viš kórónuveiruna.


Meš ķ reikninginn - hjartaįföll

Spurningin hlżtur aš vera sś hvort afleišingar sóttvarnarašgerša um vķša veröld séu verri en pestin sjįlf. 

Hjartaįföll. Hjartaįföllum og heilablóšföllum hefur stórfjölgaš undanfariš. Aukningin var um 18% frį mišjum mars til loka maķ į Englandi. Rannsókn sem gerš var nżlega žar ķ landi leiddi ķ ljós aš hundruš manna undir 65 įra aldri dóu aš óžörfu af völdum heilablóšfalls eša hjartaįfalls sķšan faraldurinn hófst.


Meš ķ reikninginn - ašrir sjśkdómar.

Spurningin hlżtur aš vera sś hvort afleišingar sóttvarnarašgerša um vķša veröld séu verri en pestin sjįlf. 

Ašrir sjśkdómarDaušsföllum į Englandi vegna sykursżki hefur fjölgaš um 86% sķšan ķ mars og af völdum krabbameins ķ blöšruhįlskirtli um 53%. Daušsföllum af völdum Parkinsonveiki hefur fjölgaš um 79%.


Meš ķ reikninginn - minnihįttar ašgeršir

Spurningin hlżtur aš vera sś hvort afleišingar sóttvarnarašgerša um vķša veröld séu verri en pestin sjįlf. 

Minnihįttar ašgeršir. Hné- og mjašmaašgeršum hefur veriš frestaš meš tilheyrandi skeršingu į lķfsgęšum žeirra sem į žvķ žurfa aš halda. Stór hópur žarf aš glķma viš sįrsauka og vanlķšan vegna žessa. Hjartažręšingum hefur stórfękkaš. Bišlistar eru drepandi, langir bišlistar eru brįšdrepandi.


Nęsta sķša »

Höfundur

Sigurgeir Orri Sigurgeirsson
Sigurgeir Orri Sigurgeirsson
Hér er allt látið ósagt, kyrrt látið liggja og ekkert gefið í skyn.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband