Leita í fréttum mbl.is
Embla

Vöggugjöfin II – Öl?

Fékkst ţú ţá einstöku náđargáfu í vöggugjöf ađ vita hvađ öđrum, betur en ţeim sálfum, er fyrir bestu? Ef ţú telur ađ svo sé — ţótt ţađ sé jafnvel ađeins óljós, kitlandi tilfinning — taktu ţá snillingsprófiđ. Líkurnar á ađ ţú sért snillingur og vitringur eru talsverđar vegna ţess ađ hlutfall slíkra virtúósa á Íslandi er međ ţví hćsta í heiminum. Hlutfalliđ er svo hátt ađ vísindamenn standa á gati.

Á ráđstefnu sem haldin var nýlega var reynt ađ finna svör viđ ţeirri ráđgátu sem ţetta háa hlutfall er. Margar tillögur komu fram hver annarri kjánalegri. Sálfrćđingsrćfill frá Sidney taldi hlutfall „snillinga“ (hann gerđi gćsalappir međ fingrunum) ráđast af ţví hve langt ţjóđir vćru komnar í ađ horfast í augu viđ sjálfar sig, ţađ er ađ segja, ađ hlutfall „spámanna“ vćri ţví hćrra sem tvískinnungur, hrćsni og yfirdrepsskapur vćri útbreiddari. Hann var púađur niđur af íslensku fulltrúunum sem voru fjölmennastir á ráđstefnunni (nema hvađ).

Önnur tillaga álíka vitlaus kom fram í rćđu monthana frá Montana undir yfirskriftinni „Vesćll er valdalaus vitringur“Hélt hann ţví fram ađ mikill meirihluti manna myndi láta visku og speki og tilskipanir og reglur vitringa sem vind um eyru ţjóta ef ţeir hefđu ekki völd til ţess ađ ţvinga ţeim upp á ţá — og samt vera hamingjusamari, heilsuhraustari og farsćlli.

Alvitlausasta kenningin verđur ţó ađ teljast vera sú sem danski fulltrúinn Níels Langström setti fram. Í löngu og ţvoglumćltu máli hans kom fram ađ rannsóknir sem hann gerđi sýndu ađ ţađ vćri útbreiddur misskilningur á Íslandi, miklu útbreiddari en í heimalandi hans til ađ mynda, ađ bođ og bönn láti vandamál hverfa. Hann gerđi gys ađ Íslendingum og kallađi ţá bláeyga ađ halda ađ blá bönn kćmu í veg fyrir alla mannlega lesti og bresti og hvađeina sem hinir vitru og framsýnu teldu ekki viđ hćfi. „Hćttir hóra ađ vera hóra viđ ţađ ađ plebbi á löggjafarţingi banni vćndi eđa vćndiskaup?“ spurđi hann. „Nei, hún leitar skjóls frá hrammi ríkisins hjá ţeim sem síst skyldi, dólgnum,“ svarađi hann sjálfum sér. Hann var hrópađur niđur af íslensku fulltrúunum sem fóru fram á ţađ viđ skipuleggjendur ráđstefnunnar ađ Níelsi vćri bannađ ađ fara á ţjóđdansasýningu sem skipulögđ var fyrir ráđstefnugesti um kvöldiđ.

Ekki ţarf ađ koma á óvart ađ lausnin á ráđgátunni kom frá snillingi snillinganna, yfirvitringi hópsins, Guttormi Melsteđ frá Enni undir Ennisennisenni. Hann benti ráđstefnugestum og heimsbyggđinni allri kurteislega á ţađ í eitt skipti fyrir öll ađ náđargáfan vćri einfaldlega vöggugjöf mótuđ og slípuđ af mörgum kynslóđum íslenskra spekinga međ ofurmannlegt innsći. Var ţá mikiđ klappađ.

Allt um ţađ. Ekki er eftir neinu ađ bíđa en vinda sér í nćstu spurningu.

Snillingsprófiđ – önnur spurning

Vildir ţú á árabilinu 1947 til 1967 ađ bjór vćri leyfđur í landinu?

__ Já.

__Nei.

NeiEf svariđ er „nei“ hefurđu stigiđ enn eitt skrefiđ í rétta átt. Ţú ert í virkilega góđum félagsskap margra framsýnna manna vegna ţess ađ Pétur Sigurđsson alţingismađur lagđi fram frumvarp 1960 og aftur 1966 um ađ leyfa bjór. Pétur sagđi međal annars í framsögu ađ ţađ vćri „meira en lítiđ misrćmi ađ leyfa sölu á eldsterku brennivíni, en banna sölu á veiku öli á ţeirri forsendu, ađ veriđ sé ađ vinna gegn áfengisbölinu,“ en meginrökin vćru „ađ slíkt bann sem nú er á áfengu öli sé móđgun viđ menningarţroska og frelsiskennd íslenzkra ţegna.“

AlthingismennBanner1967Sigurvin Einarsson alţingismađur furđađi sig á ţrákelkni Péturs og sagđi í rćđu: „Hvar sem öl er bruggađ og selt, verđur ţađ almenningsvarningur, almenningsneyzla, almenningslöstur. Öliđ verđur daglegur drykkur meira og minna á vinnustöđum, sem stelur peningum frá mönnum og dregur úr afköstum. Menn ţurfa ekki annađ en bera saman afköst íslenzkra verkamanna og öll tilţrif á vinnustađ viđ störf starfsbrćđra ţeirra í nágrannalöndunum, ţar sem a.m.k. einn í hverjum hópi hefur nóg ađ gera ađ ná í ölföng. Hćtt er viđ, ađ hér yrđi útkoman ekki ósvipuđ međ öliđ og međ sígaretturnar, ţađ yrđi nautnavarningur, furđu sakleysislegur, en menn mundu kaupa öliđ, ţegar ţeir fćru ađ venjast ţví, og smám saman gćtu ţeir ekki án ţess veriđ. Og spariskildingarnir fćru til ölkaupa í stađinn fyrir húsbyggingar eđa ađ prýđa heimili sín eđa í stađinn fyrir góđan mat. Verkamenn nágrannalandanna eiga ekki fé til ađ byggja fyrir íbúđir eđa prýđa heimili sin á sama hátt og íslenzkir verkamenn.“ Hér talar sá sem vitiđ og framsýnina hefur. Íslenskir vinnustađir nú um stundir eru vissulega nánast óstarfhćfir vegna bjórţambs starfsfólksins daginn út og inn. Ekki satt?

BjorfrumvarpFellt1967Skemmst er frá ađ segja ađ frumvarp Péturs var fellt. Á móti voru fyrir utan Sigurvin Einarsson: Axel JónssonÁgúst ŢorvaldssonBenedikt GröndalBjörn Fr. BjörnssonEđvarđ SigurđssonEinar OlgeirssonEysteinn JónssonGeir GunnarssonGísli GuđmundssonGunnar GíslasonVilhjálmur HjálmarssonHalldór E. SigurđssonHannibal ValdimarssonIngólfur JónssonIngvar GíslasonLúđvík JósepssonMatthías Á. MatthiesenSigurđur ÁgústssonSigurđur IngimundarssonJón Kjartansson og Sverrir Júlíusson.

JáEf svo ólíklega vill til ađ svariđ er „já“ hefurđu ţví miđur fćrst einu skrefi fjćr ţví ađ geta talist vera fórnfús og framsýnn snillingur sem ert fćr um ađ vita hvađ öđrum er fyrir bestu. Ţú ert í félagsskap manna eins og áđurnefnds Péturs Sigurđssonar sem hvatti andstćđinga bjórsins ađ vera samkvćma sjálfum sér og stuđla ađ banni á sterku áfengi fyrst bjórinn vćri jafn hćttulegur og ţeir vildu vera láta. Međ ţví ađ láta ţađ ógert vćru ţeir ađ viđurkenna ađ slíkt bann vćri tilgangslaust í nútímasamfélagi međ víđtćkri bruggkunnáttu og miklum samgöngum viđ lönd ţar sem allar víntegundir vćru á bođstólum. Andstćđingar bjórsins vćru međ öđrum orđum hrćsnarar.

Ţeir sem vildu leyfa bjór voru: Sigurđur BjarnasonBirgir FinnssonBjarni BenediktssonDavíđ ÓlafssonEinar ÁgústssonSigfús J. JohnsenGylfi Ţ. GíslasonJóhann HafsteinJón SkaftasonJónas PéturssonJónas G. RafnarÓskar E. LevýMatthías BjarnasonPétur SigurđssonRagnar Arnalds og Björn Pálsson sem sagđi ţađ „reynslu annarra ţjóđa ađ tilgangslaust vćri ađ setja bönn. Ađ banna innflutning á áfengum bjór vćri hliđstćtt ţví ađ banna innflutning á reyktóbaki en leyfa innflutning á vindlingum. Tilkoma áfengs öls myndi gera talsvert gagn. T. d. myndi öliđ sporna viđ hinu mikla smygli, sem ćtti sér stađ á áfengu öli, og vćri nú ástandiđ ţannig, ađ hver sá sem hefđi vilja til gćti aflađ sér áfengs öls.“

Ekki er öll nótt úti enn ţótt ţér hafi ef til vill fipast á tveimur spurningum vegna ţess ađ ţú getur enn sýnt fram á ađ ţú sért gegnheill snillingur og vitringur međ ţví ađ svara nćstu spurningum rétt.

Bruggkutur


« Síđasta fćrsla

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Höfundur

Sigurgeir Orri Sigurgeirsson
Sigurgeir Orri Sigurgeirsson
Hér er allt látið ósagt, kyrrt látið liggja og ekkert gefið í skyn.

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (26.7.): 0
  • Sl. sólarhring: 3
  • Sl. viku: 6
  • Frá upphafi: 100754

Annađ

  • Innlit í dag: 0
  • Innlit sl. viku: 6
  • Gestir í dag: 0
  • IP-tölur í dag: 0

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband